Bu makalede, Visual Studio .NET ortamı tanıtılacaktır . Projemizin özelliklerini değiştimeyi, dinamik yardım almayı ve görev listesini kullanmak öğretilecektir.
.NET ortamında herhangi bir .NET dilinde yazılan kodu derlediğimizde, .exe ve .dll uzantılı dosyalar oluşur. İşte .NET'in otomatik olarak oluşturduğu bu dosyalara assembly denir. Assembly içinde ise koda ait kritik bilgiler tutulur. .NET içerisinde oluşturulan başka bir projeye, daha önceden farklı kişiler tarafından yazılıp derlenmiş assembly'leri ekleyebiliriz. Yani büyük bir proje parçalara ayrılıp, proje çalışanları tarafından ayrı yerlerde yazılıp daha sonra assembly'ler bileştirilebilir.
Projeye Referans Eklemek
"yeni" isminde yeni bir Windows uygulaması açalım ve “Solution Explorer” penceresine bakalım:
Sekil 1: Solution Explorer
“References” alanında proje açılınca otomatik olarak gelen referanslar aşağıda listelenmiştir:
- System: Programımızın çalışması için gerekli en temel referanstır. Verileri ise, System.dll assembly'si içinde tutulur.
- System.Data: Veritabanı bağlantılarını oluşturan veri sağlayıcılarına ait verilerin tutulduğu referanstır. Veriler ise, System.Data.dll assembly'si içinde tutulur.
- System.Drawing, System.Windows.Forms: Windows kontrolleriyle program yazabilmemizi sağlayan referanslardır. System.Drawing.dll ve System.Windows.Forms.dll assembly'leri bu referanslara ait verileri tutar.
- System.XML : XML verilerini kullanılmasını sağlayan veriler bu referansta tutulur. Veriler ise System.XML.dll assembly'si içinde tutulur.
Projenin oluşturulmasıyla gelen bu referanslara yenilerini ekleyebiliriz. Referans olarak aşağıda belirtilen üç çeşit eleman eklenebilir:
- .NET Assembly'si
- COM bileşenleri
- Diğer .NET projeleri
Referans eklemek için şu adımlar izlenir:
• Solution Explorer üzerine gelip proje ismi üzerine gelip sağ tıklayalım. Veya “References” alanının üzerine gelip sağ tıklayalım.
• Açılan listede “Add Reference” diyalog kutusu üzerine gelip tıklayalım.
• Karşımıza şekil 2'deki diyalog penceresi çıkar:
Sekil 2: Refereans ekleme penceresi
• Penceredeki .NET, COM, Projects sekmelerinden birini seçelim. Aktif olan sekme .NET assembly'lerini ekleyeceğimiz .NET sekmesidir.
• Eklemek istediğimiz assembly'i seçelim ve sağ üst köşedeki “Select” düğmesini tıklayalım. Burada birden fazla assembly ekleyebiliriz.
• Referans ekleme işimiz bittikren sonra “OK” düğmesine tıklayarak kod ekranına geri dönelim.
Namespace (isim alanı) Nedir?
.NET içindeki tüm dillerin, .NET Framework ismi verilen ortak kütüphaneyi kullandığını biliyoruz. Bu kütüphane içinde assembly'lerin içeriğini oluşturan sınıf, arayüz ve moduller, kullanım amaçlarına göre “namespace” dediğimiz isim alanlarında gruplandırılır. Örneğin veritabanı işlemlerimizi yapabilmemiz için gerekli bileşenler
System.Data
isim alanında gruplanmıştır. Bu isimalanının referansı projemize otomatik olarak eklenmişti.
- Yeni İsimalanı Eklemek
Projemiz içine kendi isim alanlarımızı oluşturmak oldukça kolaydır. Bir
VB.NET
Namespace Isimalani_ismi
‘...
End Namespace
C#.NET
namespace Isimalani_ismi {
//...
}
bloğuyla yeni bir isim alanı oluşturabiliriz.
Örneğin; NSYeni isminde bir isim alanı oluşturalım:
Örnek 1:
VB.NET
Namespace NSYeni
' NSYeni isim alanında kullanılacak Sınıf, Modul ve Arayüzler tanımlanır
Class Egitim
'...
End Class
Class Ogrenci
'...
End Class
' vs...
End Namespace
C#.NET
namespace NSYeni {
' NSYeni isim alanında kullanılacak Sınıf, Modul ve Arayüzler tanımlanır
class Egitim{
//...
}
class Ogrenci{
//...
}
// vs...
}
NSYeni isim alanı içindeki Ogrenci sınıfını kullanmak için, sınıf ismini, isimalanı ismi ile kombine etmeliyiz.
VB.NET
Dim yeniOgrenci As New yeni.NSYeni.Ogrenci()
C#.NET
yeni.NSYeni.Ogrenci yeniOgrenci = new yeni.NSYeni.Ogrenci();
UYARI: Yeni bir proje oluşturulduğunda Visual Studio.NET derleyicisi, projenin isminde bir isim alanını otomatik olarak yaratılır. Ve projemizin en genel isim alanı haline gelir. Buna kök isim alanı (root namespace) denir. Projemizin ismi BilgeAdam, ve kök isim alanımız ise BilgeAdam'dır. Bu yüzden, kendi oluşturduğumuz isim alanlarını kullanacağımız zaman, kök isim alanını da kombine etmeliyiz.
İsim alanına ait önemli bir özellik ise, isim alanı içinde birden fazla isim alanı tanımlamanın mümkün olmasıdır. Örnek:1 de belirtilen isim alanını genişletelim ve içeriğini değiştirelim.
Örnek 2
VB.NET
Namespace NSYeni
' NSYeni isim alanında kullanılacak
'Class, Module ve Interface'ler tanımlanır
Namespace Idari
Class Personel
End Class
End Namespace
Namespace Egitim
Class Grup
End Class
End Namespace
Namespace Ogrenci
Class Bilgi
End Class
End Namespace
'vs...
End Namespace
C#.NET
namespace {
// NSYeni isim alanında kullanılacak
// Class, Module ve Interface'ler tanımlanır
namespace Idari {
class Personel {
}
}
namespace Egitim {
class Grup {
}
}
namespace Ogrenci {
class Bilgi {
}
}
'vs...
}
NSYeni isminde genel bir isimalanı tanımladık. Ve içinde ise Idari, Egitim ve Ogrenci olmak üzere üç ayrı isim alanı tanımladık.
- Projeye İsimalanı Dahil Etmek
Projemizde bir isim alanı içindeki nesneleri kullanmanın bir yolu, o nesnenin bulunduğu assembly yolunu eksiksiz olarak belirtmektir. Ancak bu şekilde kullanılan isimler, kodun okunmasını oldukça zorlaştırır.
Vb.NET
Dim kisi1 As New yeni.NSYeni.Idari.Personel
Dim OgrenciBilgi As New yeni.NSYeni.Ogrenci.Bilgi
C#.NET
yeni.NSYeni.Idari.Personel kisi1 ;
yeni.NSYeni.Ogrenci.Bilgi OgrenciBilgi;
Gördüğümüz gibi, her bir nesne için sınıfın tam yolunu belirtmemiz gerekir.
Her bir nesne için tam yol belirtmenin getirdiği zorluğu ortadan kaldırmak için, Imports anahtar sözcüğü kullanarak ilgili isim alanını projemize dahil edebiliriz. Böylece o isim alanı içindeki her nesneyi projemizde kullanabilir hale geliriz.
Örneğin yeni isim alanını projemize dahil edelim:
VB.NET
Imports yeni.NSYeni
C#.NET
using yeni.NSYeni;
Artık NSYeni isim alanında bulunan bir nesneyi kullanmak için sadece ismini yazmamız yeterli olacaktır.
Dim ogrenciBilgi As New Ogrenci.Bilgi
C#.NET
Ogrenci.Bilgi ogrenciBilgi
İçiçe isim alanlarında içteki isim alanını kolay belirlemek için Imports eşanlamlısı düşünülmüştür. NSYeni isim alanı içindeki Ogrenci isim alanına kolay erişim verebilmek için Örnek 3'e bakalım:
Örnek 3:
Vb.NET
Imports ogr = yeni.NSYeni.Ogrenci
Public Class Form1
Inherits System.Windows.Forms.Form
' ...
Dim OgrBilgi As New ogr.Bilgi
End Class
C#.NET
using ogr = yeni.NSYeni.Ogrenci;
public class Form1 : System.Windows.Forms.Form {
// ...
ogr.Bilgi OgrBilgi;
}
Örnek 3'te gördüğümüz gibi içiçe isim alanlarında içte bulunan isim alanına erişimin kolaylaştırmak için imports eşanlamlısı kullanıldık. Ve yeni bir nesne tanımlanırken artık eşanlamlının ismini kullanacağız.
Rss Feed Sistemi ile En Güncel Kodlardan Haberdar Olun!
Öner Yazılım & Eğitim 
